İldırım Məmmədov: Zərifə Əliyeva – Azərbaycan elminin işıq saçan zirvəsi

Quba Rayon Ağsaqqallar Şurasının sədri İldırım Məmmədov - Bu gün Azərbaycan elmi və tibb ictimaiyyəti böyük bir şəxsiyyəti – akademik, görkəmli oftalmoloq, Əməkdar elm xadimi Zərifə Əziz qızı Əliyevanın anadan olmasının 103-cü ildönümünü ehtiramla yad edir. Onun adı təkcə elm tarixində deyil, həm də insanlığa xidmət edən həkimlik məktəbinin simvolu kimi yaşayır.
Zərifə Əliyeva 1923-cü il aprelin 28-də Naxçıvanın Şərur rayonunda dünyaya göz açmışdır. O, uşaqlıq illərindən biliklərə, elmə və insanlara yardım etməyə böyük maraq göstərmiş, gələcək həyat yolunu məhz bu dəyərlər üzərində formalaşdırmışdır.
1947-ci ildə Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunu bitirən Zərifə xanım həkimlik sənətinə böyük məsuliyyət və sevgi ilə yanaşaraq, tibb sahəsində özünün ilk addımlarını atmışdır. Onun peşəyə olan bağlılığı sonrakı illərdə elmi fəaliyyətinin də əsasını təşkil etmişdir.
Oftalmologiya sahəsində apardığı fundamental tədqiqatlar Zərifə Əliyevanı təkcə Azərbaycanda deyil, keçmiş SSRİ məkanında da tanınmış alimlərdən birinə çevirmişdir. O, göz xəstəliklərinin öyrənilməsi və müalicəsi sahəsində yeni elmi yanaşmalar formalaşdırmışdır.
Onun ən böyük xidmətlərindən biri Azərbaycanda oftalmologiya elminin sistemli şəkildə inkişafına təkan verməsi olmuşdur. Akademik Zərifə Əliyevanın təşəbbüsü ilə yaradılan ixtisaslaşdırılmış elmi laboratoriya bu sahədə yeni məktəbin əsasını qoymuşdur.
Zərifə Əliyeva traxoma kimi geniş yayılmış xəstəliklərin öyrənilməsi və müalicəsi sahəsində mühüm nəticələr əldə etmiş, həmçinin kimya və sənaye müəssisələrində çalışan insanların göz xəstəliklərinin profilaktikası üzrə ilk sistemli araşdırmaları aparmışdır.
Onun elmi irsi 12 monoqrafiya, yüzlərlə elmi məqalə, dərslik və metodik vəsaitlərlə zəngindir. “Terapevtik oftalmologiya” və “İridodiaqnostikanın əsasları” kimi əsərləri bu gün də tibb sahəsində mühüm mənbələrdən biri kimi istifadə olunur.
Zərifə xanım yalnız alim deyil, həm də böyük pedaqoq idi. O, minlərlə gənc həkimin yetişməsində iştirak etmiş, yüksək ixtisaslı oftalmoloqlar nəslinin formalaşmasına böyük əmək sərf etmişdir.
Onun fəaliyyəti beynəlxalq səviyyədə də yüksək qiymətləndirilmiş, 1981-ci ildə SSRİ Tibb Elmlər Akademiyasının M.İ.Averbax adına mükafatına layiq görülmüşdür. Bu, onun elmi xidmətlərinin miqyasını bir daha təsdiqləyir.
Akademik Zərifə Əliyeva ictimai fəaliyyətə də böyük önəm verirdi. O, müxtəlif elmi cəmiyyətlərin üzvü kimi tibb elminin inkişafına, beynəlxalq elmi əlaqələrin genişlənməsinə mühüm töhfələr vermişdir.
Onun şəxsi həyatı da Azərbaycan tarixində xüsusi yer tutur. O, 1954-cü ildə ümummilli lider Heydər Əliyevlə ailə qurmuş, bu ailədən Azərbaycan Respublikasının gələcək Prezidenti İlham Əliyev dünyaya gəlmişdir.
1985-ci ildə vəfat edən Zərifə Əliyeva, sonradan Bakıda – Fəxri Xiyabanda dəfn olunmuşdur. Onun xatirəsi bu gün də xalqın qəlbində böyük ehtiramla yaşayır, elmi və mənəvi irsi isə yeni nəsillərə ilham verir.
Mətndə səhv var? Onu siçanla seçin və Ctrl+Enter düyməsini basın.
Teqlər: