Bakı şəhəri Binə qəsəbəsi 149 saylı tam orta məktəbin direktoru,
Rəhilə Baxşıyeva

20 Yanvar faciəsi Azərbaycan xalqının tarixində həm faciəli, kədərli, həm də qəhrəmanlıq və rəşadət səhifəsi kimi qələmə alınan unudulmaz bir gündür. O gecə Azərbaycan xalqı ağır bir sınaqdan keçdi, amma bu sınaq həm də xalqımızın iradəsinin nə qədər güclü olduğunu bütün dünyaya göstərdi. Xalqımızın azadlıq və müstəqillik uğrunda apardığı mübarizə həmin gecə daha da aydın şəkildə özünü göstərdi. Bu gün 36 il keçməsinə baxmayaraq, 20 Yanvar faciəsinin ağrı-acısı hər bir azərbaycanlının qəlbində diri qalır.

36 il əvvəl doğma Vətəninin, xalqının azadlığını, şərəf və ləyaqətini hər şeydən üstün tutan Azərbaycanın mərd övladları həmin qanlı gecədə canlarından keçərək şəhidlik zirvəsinə ucaldılar. Həmin gecə Azərbaycan xalqı öz azadlığı və müstəqilliyi uğrunda ilk şəhidlərini verdi. Azadlığa gedən yolda həyatlarını qurban verən Vətən övladları misilsiz fədakarlıqları ilə xalqımızın qəhrəmanlıq salnaməsinə tarixi səhifə yazdılar. Bu şəhidlərimizin adı həmişə xalqımızın qəlbində yaşayacaq və gələcək nəsillərə örnək olacaq.

Sovet qoşunlarının Azərbaycanda törətdiyi qanlı qırğından uzun illər keçməsinə baxmayaraq, xalqımız o dəhşətli günlərin ağrı-acısını unutmur. Hər bir azərbaycanlı 20 Yanvar gecəsinin dəhşətini, insanlıqdan uzaq bu qırğını ürəyində yaşadır. O gecə canından keçən şəhidlərin hər birinin arxasında bir ailə, bir ana, bir ata, bir övladın ağrısı qaldı. Bu ağrı hər zaman bizim üçün həm xatırlatma, həm də bir vətəndaşlıq borcu olaraq qalacaq.

Qanlı 20 Yanvar faciəsinə siyasi-hüquqi qiymətin verilməsi ilə bağlı məsələ ilk dəfə məhz Ümummilli Lider Heydər Əliyevin sayəsində həllini tapdı. Faciənin səhəri günü - 1990-cı il yanvarın 21-də Ulu Öndər Azərbaycanın Moskvadakı daimi nümayəndəliyinə gələrək xalqla birgə olduğunu bildirdi. O, bu qırğını törədənləri kəskin şəkildə pisləyən bəyanatla çıxış etdi. Dahi şəxsiyyət bu hadisəni hüquqa, demokratiyaya, humanizmə zidd olduğunu bəyan edərək, onun törədilməsini kobud siyasi səhv kimi qiymətləndirdi.

Ulu Öndər Heydər Əliyev bu hadisəni bir daha dünyanın diqqətinə çatdırdı və 20 Yanvar faciəsinin Azərbaycan xalqına qarşı törədilən cinayət olduğunu vurğuladı. O, bu qırğının Azərbaycanın o vaxtkı rəhbərlərinin xalqımıza qarşı xəyanəti nəticəsində baş verdiyini dəfələrlə bəyan etdi. Ulu Öndərin cəsarəti, mərdliyi və xalqının sədaqətli oğlu olması bu sözlərdə açıq-aydın görünürdü. Onun bu mövqeyi xalqın qəlbində böyük təsir yaratdı və tarixi bir dönəmin başlanğıcı oldu.

1990-cı ilin iyulunda Moskvadan Vətənə qayıdan Ümummilli Lider Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə həmin il noyabrın 21-də Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ali Məclisində 20 Yanvar faciəsinə ilk dəfə siyasi-hüquqi qiymət verən qərar qəbul olundu. Bu qərar Ulu Öndər Heydər Əliyevin qətiyyətinin təzahürü kimi tarixə düşdü. Bu, yalnız bir qərar deyil, həm də xalqımızın haqlı səsiylə tarixə yazılan bir ədalət addımı idi. Ulu Öndərin bu addımı xalqın yaddaşında əbədi olaraq qaldı.

Azərbaycan müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra da 1993-cü ilə qədər iqtidarda olanların heç biri faciə ilə bağlı əsl həqiqəti aşkar etməyə özündə cəsarət tapmadı. Bu dövrdə xalqın ağrısı hələ də tam anlamda hüquqi müstəvidə tanınmamışdı. Ancaq xalqın qəlbində 20 Yanvar hadisələri daim diri idi və bu ağrı hər gün artmaqda davam edirdi. Həqiqətin gün üzünə çıxması üçün yalnız güclü liderlik və qətiyyət lazım idi.

Yalnız Azərbaycan xalqının Ümummilli Lideri Heydər Əliyevin ölkə rəhbərliyinə qayıdışından sonra 20 Yanvar hadisələrinin hüquqi müstəvidə əsl mahiyyəti açıqlandı. 1994-cü ildə 20 Yanvar hadisələrinə dövlət səviyyəsində tam siyasi-hüquqi qiymət verildi və cinayəti törədənlərin adları ictimaiyyətə çatdırıldı. Bu, xalqımızın ədalətə olan inamını yenidən dirçəltmiş oldu. 20 Yanvar Ümumxalq Hüzn Günü elan edildi və həmin günün yaddaşı hər il daha böyük ehtiramla yad edilir.

Azərbaycan xalqı 20 Yanvar faciəsi qurbanlarının xatirəsini dərin ehtiramla yad edir. Vətənimizin azadlığı uğrunda mübarizədə canlarından keçən şəhidlərin xatirəsi daim əziz tutulduğu kimi, onların ailə üzvləri, doğmaları da hərtərəfli dövlət qayğısı ilə əhatə olunub. 20 Yanvar şəhidlərinin ailə üzvlərinin və əlillərinin sosial müdafiəsinin təmin olunması istiqamətində mütəmadi tədbirlər həyata keçirilir. Onların pensiya təminatı, mənzil şəraitinin yaxşılaşdırılması, yaşayış səviyyəsinin yüksəldilməsi ilə bağlı qanunvericilik bazası yaradılıb.

Bu tədbirlər şəhid ailələrinin yalnız maddi ehtiyaclarını deyil, həm də mənəvi rahatlığını təmin etmək üçün həyata keçirilir. Çünki şəhid ailələrinin ağrısı maddi ilə ölçülmür, onların ehtiyac duyduğu ən böyük dəstək, dövlətin və xalqın sevgisi və diqqətidir. Dövlətin bu qayğı siyasəti şəhid ailələrinin ruhunu gücləndirir və onların gələcəyə ümidlə baxmasını təmin edir. Bu, eyni zamanda Azərbaycanın şəhidlərinə olan borcunun ödənilməsi yolunda atılan mühüm addımdır.

Ulu Öndərin, ölkəmizin müstəqilliyi və ərazi bütövlüyü uğrunda mübarizədə canlarından keçmiş bütün şəhidlərin ruhları bu gün şaddır. Çünki Müzəffər Ali Baş Komandanın rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu xalqımızın 30 illik həsrətinə son qoydu, torpaqlarımızı erməni işğalından azad etdi və suverenliyimiz tam bərpa olundu. İndi bütün ərazilərimizdə Azərbaycanın üçrəngli Bayrağı qürurla dalğalanır. Bu, şəhidlərimizin qanının yerdə qalmadığını göstərən ən parlaq sübutdur.

Hazırda Qarabağda və Şərqi Zəngəzurda genişmiqyaslı bərpa-quruculuq işləri gedir, Böyük Qayıdış Proqramı uğurla icra olunur. Bu bərpa işləri yalnız maddi tikinti deyil, həm də xalqımızın ruhunun dirçəldilməsi, torpaqlarımızın yenidən canlandırılmasıdır. Bu gün azad olunan torpaqlarda məktəblər, xəstəxanalar, yollar tikilir və yeni həyatın təməli qoyulur. Bu, şəhidlərimizin ruhuna ən böyük ehtiram və onların qanının müqəddəsliyinə verilən ən dəyərli cavabdır.

Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin tam bərpası bütün şəhidlərimizin, o cümlədən 20 Yanvar faciəsi qurbanlarının qanının yerdə qalmadığını sübut edir. Bu gün biz azad və müstəqil bir ölkə olaraq daha da güclü bir gələcəyə baxırıq. Şəhidlərimizin qəhrəmanlığı sayəsində biz öz bayrağımızı daha yüksəkdə dalğalandıra bilirik. Onların fədakarlığı hər bir azərbaycanlının qəlbində əbədi yaşayacaq.

20 Yanvar faciəsi yalnız keçmişin ağrılı bir xatirəsi deyil, həm də gələcək nəsillərə dərs verən bir tarixdir. Bu hadisə bizə göstərdi ki, azadlıq heç vaxt asan qazanılmır və onu qorumaq üçün hər zaman birgə olmalıyıq. Bu gün hər birimiz 20 Yanvar şəhidlərinin ruhu qarşısında baş əyir və onların yolunu davam etdirəcəyimizə and içirik. Azərbaycanın gələcəyi üçün birlik, həmrəylik və vətənpərvərlik ən vacib dəyərlər olaraq qalacaq.

Bizim borcumuz 20 Yanvar şəhidlərini unutmaq deyil, onların xatirəsini yaşatmaqdır. Hər birimiz öz həyatımızda onların adını yaşatmalı, azadlıq və müstəqillik uğrunda apardığımız mübarizəni davam etdirməliyik. Şəhidlərimizin qanı ilə yazılmış bu müqəddəs tarixdən dərs alaraq, gələcək nəsillərə daha güclü bir Vətən miras qoymalıyıq. 20 Yanvarın qəhrəmanları bizə göstərdi ki, azadlıq sevgisi insanı ölümə belə meydan oxumağa vadar edir.

Bu gün 20 Yanvar faciəsinin 36-cı ildönümündə biz bir daha dərk edirik ki, azadlıq yalnız bir dövlət atributu deyil, həm də xalqın mənəvi gücüdür. Azərbaycan xalqı hər zaman öz tarixinə sahib çıxacaq, şəhidlərinin xatirəsini uca tutacaq və gələcəkdə də dövlətçilik uğrunda mübarizəsini davam etdirəcək. Şəhidlərimizin qanı ilə sulanmış torpaqlarımızda biz daha güclü bir gələcək qururuq. Vətənimizin ərazi bütövlüyü, xalqımızın birliyi və dövlətimizin gücü bizim ən böyük sərvətimizdir.