Tehranda Ermənistan XİN rəhbəri Ararat Mirzoyanın İran prezidenti və parlament sədrilə görüşlərində regional təhlükəsizlik, nəqliyyat marşrutları, enerji və TRIPP layihəsi müzakirə olunub. İran tərəfi Qafqazda xarici qüvvələrin iştirakına qarşı olduğunu bəyan etsə də, Ermənistanla əməkdaşlığın genişləndirilməsinə xüsusi önəm verir.

Musavat.com erməni mediasına istinadən xəbər verir ki, oktyabrın 5-də Tehranda Ermənistanın xarici işlər və beynəlxalq ticarət naziri Ararat Mirzoyan İran Prezidenti Məsud Pezeşkian və İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf tərəfindən qəbul edilib.Görüşlərdə İran-Ermənistan münasibətlərinin siyasi və iqtisadi istiqamətləri, regional təhlükəsizlik, nəqliyyat dəhlizləri, enerji və infrastruktur layihələri müzakirə olunub.


İran Prezidenti Məsud Pezeşkian iki ölkə arasında ticarət, elm, mədəniyyət və texnologiya sahələrində əməkdaşlığın daha da inkişaf etdirilməsinin vacibliyini vurğulayıb. O, eyni zamanda ABŞ-la münasibətlərə toxunaraq Vaşinqtonun Tehranla danışıqlar apardıqdan sonra İrana qarşı hərbi addımlar atdığını iddia edib.Pezeşkian bildirib ki, İranın “yaxşı qonşuları” var və Tehran onlarla əlaqələri gücləndirməklə xarici təzyiqləri neytrallaşdırmağa çalışacaq.Bu açıqlama Ermənistanla münasibətlər baxımından da diqqət çəkir. Çünki İran son illərdə Ermənistanı regionda əsas tərəfdaşlarından biri kimi nəzərdən keçirir və İrəvanla iqtisadi, enerji və nəqliyyat əlaqələrini genişləndirməyə çalışır.

İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf isə Ermənistanla strateji əməkdaşlıq haqqında sazişin tezliklə yekunlaşdırılmasına ümid etdiyini bildirib.Qalibaf Qafqazdakı nəqliyyat marşrutlarına da toxunaraq regionda sabitliyin “rəsmi sərhədlərin möhkəmləndirilməsi” yolu ilə təmin edilməli olduğunu deyib. Onun sözlərinə görə, regiondankənar qüvvələrin müdaxiləsi qeyri-sabitliyə səbəb ola bilər.Bu açıqlamanın Azərbaycan baxımından xüsusi əhəmiyyəti var. Çünki İran uzun müddətdir Ermənistan ərazisindən keçən nəqliyyat layihələri ilə bağlı özünün “sərhədlərin dəyişdirilməməsi” və regional kommunikasiyaların açılmasının qarşılıqlı razılaşmalar əsasında həyata keçirilməsi mövqeyini önə çəkir. Ermənistanın xarici işlər naziri Ararat Mirzoyan Tehrana səfəri zamanı iranlı həmkarı Abbas Əraqçi ilə də görüşüb.

Görüşlər zamanı Ermənistan tərəfi TRIPP layihəsinin həyata keçirilməsinin gedişi barədə İran rəhbərliyinə məlumat verib.Bu detal xüsusilə diqqətçəkəndir. TRIPP Ermənistan ərazisindən keçəcək və Azərbaycanı Naxçıvanla birləşdirəcək nəqliyyat bağlantısının yaradılmasını nəzərdə tutur. Layihənin reallaşması Cənubi Qafqazda nəqliyyat xəritəsini ciddi şəkildə dəyişə bilər. Tehran bir tərəfdən Ermənistanla nəqliyyat və enerji əməkdaşlığını genişləndirir, digər tərəfdən isə Qafqazda regiondankənar güclərin rolunun artmasına ehtiyatla yanaşdığını nümayiş etdirir. Buna görə İranın TRIPP məsələsinə münasibəti layihənin hansı mexanizmlə həyata keçiriləcəyindən də asılı olacaq.

Görüşdə həmçinin regional sabitlik və təhlükəsizlik məsələləri müzakirə edilib. Tərəflər Ermənistan və İran arasında siyasi əlaqələrin fəallaşmasını müsbət qiymətləndiriblər. İnfrastrukturun inkişafı, kommunikasiyaların açılması və enerji sahəsində qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıq imkanlarına xüsusi diqqət yetirilib.Bundan başqa, İranın COP17 ilə bağlı yüksək səviyyəli iştirakı məsələsi də müzakirə olunub.Beləliklə, Mirzoyanın Tehrana səfəri göstərir ki, Ermənistan İranla əlaqələri yalnız ikitərəfli ticarət və enerji məsələləri ilə məhdudlaşdırmaq niyyətində deyil. İrəvan İranı regionun nəqliyyat və geosiyasi proseslərində də mühüm tərəfdaş kimi təqdim etməyə çalışır. Tehran üçün isə Ermənistan həm Qafqaz istiqamətində mühüm qonşu, həm də Qərbin və ABŞ-ın regiondakı təsirinin artması fonunda əlavə siyasi və iqtisadi tərəfdaşdır.

Əsas sual bundan sonra İranın TRIPP-ə münasibətinin necə formalaşacağıdır. Əgər layihənin icrasında region ölkələrinin iştirakı, Ermənistanın suverenliyi və İranın nəqliyyat maraqları nəzərə alınarsa, Tehran daha konstruktiv mövqe tuta bilər. Əks halda İranın regiondankənar qüvvələrin iştirakı ilə bağlı narahatlıqları TRIPP ətrafında yeni müzakirələr yarada bilər.

---

---