Rüfət Sadıqov – Nərə Balıqçılığında Müasir İstehsal və Böyük Potensialın Formalaşdığı Təsərrüfatın Rəhbəri

Azərbaycanın su bioresurslarından səmərəli istifadə edilməsi, balıqçılıq təsərrüfatlarının müasir texnologiyalar əsasında inkişaf etdirilməsi və xüsusilə qiymətli nərə cinslərinin artırılması aqrar istehsalın mühüm istiqamətlərindəndir. Neftçala rayonunun Yenikənd kəndində fəaliyyət göstərən “Azerbaijan Fish Farm” MMC-nin Yenikənd Nərə Damazlıq Təsərrüfatı bu sahədə geniş infrastruktura və böyük istehsal imkanlarına malik müəssisələrdən biri kimi diqqət çəkir. Təsərrüfatın direktoru Rüfət Sadıqovun rəhbərliyi altında istehsal proseslərinin təşkili ilə yanaşı, texnoloji yeniliklərin tətbiqi, bioloji müxtəlifliyin qorunması və müəssisənin gələcək inkişaf imkanlarının genişləndirilməsi ön planda saxlanılır.
Tam özəl sahibkarlıq subyekti kimi fəaliyyət göstərən müəssisə bir əsas və iki yardımçı təsərrüfatdan ibarətdir. Əsas istehsal bazası Neftçalanın Yenikənd kəndində yerləşir və 58,6 hektarlıq ümumi ərazini əhatə edir. Burada yaradılmış geniş təsərrüfat sistemi adi balıqçılıq modelindən daha mürəkkəb quruluşa malikdir. Nohurlar, qapalı su çevrəsi təchizatı sistemi, suyun idarə olunmasına xidmət edən müxtəlif hidrotexniki qurğular və digər istehsal infrastrukturu vahid təsərrüfat mexanizmi daxilində fəaliyyət göstərir.
Müəssisənin mühüm üstünlüklərindən biri balıq yetişdirilməsində müasir texnoloji yanaşmanın tətbiq edilməsidir. Niderland şirkətlərindən biri tərəfindən qurulan qapalı su çevrəsi sistemi müxtəlif yaş qruplarına aid balıqların yetişdirilməsi üçün hovuzları, suyun tərkibinin nəzarətdə saxlanmasına xidmət edən sistem və qurğuları özündə birləşdirir. Bu isə balıqçılıqda mühüm əhəmiyyət daşıyan su mühitinin idarə olunmasını daha sistemli şəkildə təşkil etməyə imkan verir.



Təsərrüfatın miqyasını göstərən əsas göstəricilərdən biri burada yaradılmış nohur sistemidir. Balıqların saxlanılması, artırılması və yetişdirilməsi üçün nəzərdə tutulmuş 34 nohurun ümumi sahəsi 34 hektara çatır. Belə geniş istehsal bazasının idarə olunması texniki imkanlarla yanaşı, gündəlik nəzarət, düzgün təşkilatçılıq və istehsal proseslərinin ardıcıl şəkildə əlaqələndirilməsini tələb edir. Bu baxımdan direktor Rüfət Sadıqovun üzərinə düşən məsuliyyət yalnız inzibati idarəçiliklə məhdudlaşmır, böyük təsərrüfat sisteminin bütün istiqamətlər üzrə koordinasiyasını da əhatə edir.
Müəssisənin maraqlı və mühüm hissələrindən biri “Dəniz sahili bölməsi”dir. Xəzər dənizinin sahilində, Nord-Ost qoltuğu istiqamətində yerləşən bu bölmənin sahəsi 8 hektardır. Balıqların təbii mühitə yaxın şəraitdə yetişdirilməsi məqsədilə ərazi dəniz suyu ilə təmin edilən müxtəlif ölçülü hovuzlarla təchiz olunub. Burada diametri 6 metr olan 12, 9 metr olan 16 və 20 metr olan 32 hovuz yaradılıb. Təqdim olunan məlumatlara əsasən, həmin hovuzlarda müxtəlif yaş qruplarından olan, ümumi kütləsi 61,7 tona çatan 18 min 400 nərə cinsli balıq yetişdirilir.
Yenikənd Nərə Damazlıq Təsərrüfatının qarşısına qoyulan istehsal hədəfləri də müəssisənin potensialını göstərir. İl ərzində 10 ton nərə kürüsü, 200 ton nərə əti və 100 ton əmtəəlik çəkikimi balıq istehsalı nəzərdə tutulur. Təqdim edilən göstəricilərə görə, nərə cinsli balıqlar üzrə faktiki istehsal 65 ton, kürü istehsalı isə 1,327 ton təşkil edir. Bu rəqəmlər təsərrüfatın yalnız damazlıq istiqamətində deyil, kommersiya istehsalı baxımından da əhəmiyyətli potensiala malik olduğunu göstərir.
Lakin burada görülən işlərin əhəmiyyəti yalnız istehsal göstəriciləri ilə ölçülmür. Nərə cinsli balıqlar Xəzərin qiymətli bioloji sərvətlərindən biridir və onların ehtiyatlarının qorunması xüsusi yanaşma tələb edir. Layihədə 1 milyon nərə cinsli balıq körpəsinin yetişdirilərək aidiyyəti qurumların nümayəndələrinin iştirakı ilə Xəzər dənizinə buraxılması nəzərdə tutulub. Bu istiqamət kommersiya fəaliyyəti ilə ekoloji məsuliyyət arasında mühüm əlaqənin yaradılması baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Rüfət Sadıqovun rəhbərlik etdiyi təsərrüfatın fəaliyyətində istehsalla yanaşı ətraf ərazilərin sosial məsələlərinə yönəlmiş işlər də layihənin tərkib hissəsi kimi təqdim olunur. Yenikənd kəndində və Bankə qəsəbəsində yolların abadlaşdırılması, su təchizatı sisteminin qurulması, işıq və qaz təminatının bərpası istiqamətində tədbirlərin həyata keçirilməsi müəssisənin fəaliyyət göstərdiyi ərazi ilə qarşılıqlı əlaqəsinin mühüm göstəricisidir. Böyük sahibkarlıq layihəsinin yerləşdiyi bölgənin sosial həyatına da fayda verməsi onun iqtisadi əhəmiyyətini daha geniş müstəviyə çıxarır.
Təsərrüfatın yenidən qurulmasında texniki və bioloji tələblərə uyğun fəaliyyətin təşkilinə də diqqət ayrılıb. Müəssisənin yerli və beynəlxalq tələblər çərçivəsində fəaliyyəti üçün Ətraf Mühit və Sosial Sahəyə Təsirin Qiymətləndirilməsi (ƏMSSTQ) sənədi və Texniki-Bioloji Əsaslandırma hazırlanıb. Təqdim olunan məlumatlara görə, istehsal və satış fəaliyyəti çərçivəsində AQTA xətti ilə ISO 22000 və “Halallıq” sertifikatları, həmçinin nəsli kəsilmək təhlükəsi altında olan vəhşi fauna və flora növlərinin beynəlxalq ticarətini tənzimləyən CITES sistemi üzrə müvafiq icazə kodu əldə edilib.



Belə böyük təsərrüfatın dayanıqlı fəaliyyəti rəhbərdən həm istehsalın xüsusiyyətlərini bilməyi, həm texnologiyanın imkanlarından düzgün istifadə etməyi, həm də uzunmüddətli inkişafı nəzərə alan idarəçilik yanaşmasını tələb edir. Rüfət Sadıqovun rəhbərlik etdiyi Yenikənd Nərə Damazlıq Təsərrüfatında klassik nohur balıqçılığının qapalı su dövriyyəsi sistemləri və dəniz suyundan istifadə edilən xüsusi hovuz infrastrukturu ilə birləşdirilməsi müəssisənin çoxşaxəli istehsal modelini ortaya qoyur.
Neftçala tarixən Xəzər, Kür və balıqçılıq ənənələri ilə bağlı bölgələrimizdən biridir. Bu gün həmin ənənələrin müasir texnologiya və özəl sahibkarlıq imkanları ilə davam etdirilməsi bölgə üçün yeni iqtisadi perspektivlər yaradır. Yerli istehsalın genişləndirilməsi, nərə ehtiyatlarının artırılması və müasir akvakultura texnologiyalarının tətbiqi Azərbaycan balıqçılığının gələcəyi baxımından mühüm istiqamətlərdir.
Direktor Rüfət Sadıqovun rəhbərliyi altında fəaliyyət göstərən “Azerbaijan Fish Farm” MMC-nin Yenikənd Nərə Damazlıq Təsərrüfatı istehsal, müasir texnologiya, ekoloji yanaşma və sosial məsuliyyətin eyni layihə daxilində birləşdirilməsinə yönəlmiş böyük təsərrüfat modelidir. 58,6 hektarlıq istehsal ərazisindən Xəzər sahilindəki xüsusi bölməyə, minlərlə nərə balığından gələcəkdə dənizə buraxılması nəzərdə tutulan balıq körpələrinədək burada həyata keçirilən hər istiqamət böyük zəhmət və peşəkar təşkilatçılıq tələb edir. Bu potensialın qorunaraq daha da inkişaf etdirilməsi həm Neftçalanın iqtisadi həyatı, həm də Azərbaycanın müasir balıqçılıq və akvakultura sektorunun gələcəyi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

---

---