Xırdalan şəhər 2 nömrəli tam orta məktəbin direktoru,
Gülnaz Kərimova

2024-cü il 26 fevral tarixində tarixdə ilk dəfə olaraq Xocalı soyqırımı qurbanlarının xatirəsi artıq işğaldan azad olunmuş Xocalı şəhərində anıldı. Bu unudulmaz gündə ölkə Prezidenti, Müzəffər Ali Baş Komandan cənab İlham Əliyev Xocalı Soyqırımı Memorialının təməlini qoydu. Tədbir zamanı cənab Prezident rayon ictimaiyyəti ilə görüşərək, bu layihənin əslində uzun illər öncə hazırlandığını, lakin həyata keçirilməsinin zamanla bağlı məqsədli təxirə salındığını xüsusi vurğuladı. Dövlət başçısı bilirdi ki, Xocalı torpaqları Azərbaycan xalqı üçün mütləq şəkildə azad olunacaq və bu əraziyə yalnız həmin an qayıtmaq olar.

Cənab Prezident 2003-2020-ci illər ərzində ölkənin bütün potensialını məhz bu məqsədə çatmaq üçün səfərbər etdi. Onun uzaqgörənliyi, məqsədli strategiyası və ölkənin gücünü düzgün yönəltməsi sayəsində 2020-ci ilin sentyabr-noyabr aylarında aparılan Vətən müharibəsi 17 illik hazırlıq işlərinin möhtəşəm nəticəsini verdi. Nəticədə, 30 il işğal altında qalmış torpaqlarımızın böyük hissəsi azad edildi, digər ərazilər isə 2025-ci ilin sentyabr ayında düşməndən tamamilə təmizləndi.

Azərbaycanın dünyaya ünvanladığı “Xocalıya ədalət!” çağırışı, təəssüf ki, uzun illər ərzində cavabsız qaldı. Bu gün artıq 18 ölkə bu qanlı faciəni soyqırımı kimi tanısa da, beynəlxalq aləmin əsas böyük dövlətləri və əksər beynəlxalq təşkilatlar hələ də bu tarixi ədaləti qəbul etməyiblər. Bununla belə, Azərbaycanın dövlət qurumları, ictimai təşkilatları və xaricdə yaşayan soydaşlarımız uzun illər boyunca Xocalı soyqırımını dünyaya tanıtmaq üçün misilsiz səylər göstərmiş, bu istiqamətdə Heydər Əliyev Fondunun fəaliyyəti xüsusi olaraq qeyd olunmalıdır. Fondun həyata keçirdiyi “Xocalıya ədalət!” kampaniyası çərçivəsində dünyanın müxtəlif ölkələrində sərgilər, təqdimatlar, kitablar və məqalələr işıq üzü görmüşdür.

Bütün bu fəaliyyətlərə baxmayaraq, ermənilərin xarici ölkələrdəki himayədarları, cinayətkarların cəzasız qalması üçün uzun illər əllərindən gələni etdilər. Lakin Azərbaycan dövləti sonda ədaləti özü bərpa etməli oldu. İkinci Qarabağ müharibəsi nəticəsində torpaqlarımız işğaldan azad edildi, Xocalı və digər strateji ərazilər geri qaytarıldı. Cənab Prezident öz çıxışında bildirdi ki, “Xocalısız, Xankəndisiz Azərbaycanın qələbəsi heç zaman tam sayıla bilməzdi.” Xocalı faciəsi Azərbaycan xalqının qəlbində dərin izlər buraxmışdı və bu şəhər azad olunmadan xalqımız sülhə və rahatlığa qovuşa bilməzdi.

Nəhayət, 2023-cü il oktyabrın 15-də Müzəffər Ali Baş Komandan cənab İlham Əliyev Xocalıda Azərbaycan Bayrağını ucaltdı. Bu, erməni faşizminin və separatizminin Azərbaycan torpaqlarında bundan sonra heç zaman baş qaldıra bilməyəcəyinə dair bütün dünyaya güclü və tarixi bir mesaj oldu.

2026-cı ildə artıq Xocalı sakinləri mərhələli şəkildə öz doğma torpaqlarına qayıdırlar. Hər ev, hər küçə, hər meydan dirçəliş və yenidənqurma ruhu ilə doludur. Azad edilmiş Xocalı indi həm faciə xatirəsi, həm də ümid və dirçəliş şəhərinə çevrilir. Burada hər kəsin gözü və qəlbi gələcəyə yönəlmişdir: yenidən qurulmuş evlər, məktəblər, xəstəxanalar və infrastrukturlar sakinlərin rahat yaşayışını təmin etməkdədir. Hər addım, hər inşa edilən bina Azərbaycanın böyük qələbəsinin, xalqımızın iradəsinin və ədalətin rəmzidir.

Bu mərhələli qayıdış həm də bir tarixi ədalətin bərpasıdır. Xocalı yalnız bir şəhər deyil – o, Azərbaycan xalqının iradəsinin, tarixinin və vətən sevgisinin simvoludur. Hər kəs bilir ki, bu torpaqlara qayıdış həm keçmişi yad etmək, həm də gələcəyi qurmaq deməkdir. 2026-cı ildə Xocalı sakinlərinin doğma torpaqlarına dönüşü Azərbaycan tarixində qürurverici bir səhifə olaraq qalacaq.